Jak powstają złoża ropy naftowej?

Ropa naftowa, której pierwsze wydobycie niewątpliwie zmieniło świat. Trudno obecnie wyobrazić sobie funkcjonowanie bez tego związku chemicznego a jego wydobycie na całym świecie cały czas jest na ogromnym poziomie. Trzeba jednak pamiętać, że ropa to źródło nieodnawialne, które powstawało przez wiele tysięcy lat. Skąd więc tak naprawdę wzięła się ropa i jak powstają jej złoża? Dlaczego w niektórych regionach możemy znaleźć bardzo duże złoża, a w innych rejonach świata pojawienie się ropy naftowej to rzadkość? Warto nieco zainteresować się tym tematem i dowiedzieć się co sprawia, że ropa naftowa jest obecnie tak popularnym związkiem i jakie czynniki decydują o jej powstaniu.

Powstawanie ropy naftowej

Skoro jest to związek chemiczny to nie będzie inaczej tylko ropa naftowa powstaje w wyniki biochemicznych i termicznych przeobrażeń. Te zmiany następują z organizmów roślinnych i zwierzęcych a mówiąc dokładniej dzieje się tak ze szczątków tych organizmów. Pierwszy etap jeśli chodzi o tworzenie się złóż ropy to zebranie materii organicznej, która w określonym miejscu będzie pojawiać się w odpowiedniej ilości. Następuje to w momencie, gdy w określonym miejscu jest przewaga w zakresie akumulacji osadów nad erozją. Jednocześnie do tego dochodzić musi oczywiści wysoka dostawa szczątków organicznych. Takie warunki dość często pojawiają się w środowiskach morskich oraz jeziornych, dlatego właśnie wiele złóż znajduje się pod wodą. Najbardziej miąższe pokłady pojawiają się w zbiornikach, które mają wysoką produkcją pierwotną, eutorfizacją osadów dennych i niską hydrodynamiką środowiska  oraz stratyfikacją wód. Taka sytuacja sprawia, że w wodach zaczyna kwitnąć fitoplankton głównie morskie algi, co stanowi źródło morskiej materii organicznej. Jeśli jednak w zbiorniki dojdzie do ograniczenia zasobów tlenu dochodzi o tego, że materia organiczna rozpada się, dochodzi do jej rozkładu. W ten sposób dojdzie do sytuacji, w której poszczególne elementy materii organicznej opadają na dno i w ten sposób są gromadzone, gdzie po przemianach nastąpi powstanie ropy naftowej. Te opadające na dno elementy materii organicznej są następnie rozkładane przez bakterie beztlenowe. W górnych partiach w ten sposób powstaje siarkowodór, który oddziela dalej możliwość wnikania do osadu warunków tlenowych i kolejne procesy ograniczone zostają wyłącznie do przemian beztlenowych.  Te przemiany prowadzą do kolejnych nazywanych diagenezą, która polega na tym, że przez przemiany fizyczne i chemiczne dochodzi do tego, że luźne osady zmieniają się w zwięzłą skałę.

Sprawdź także:

Dlaczego nie wszędzie występują złoża ropy?

Oczywiście ropa to wielkie bogactwo dla wielu krajów, jednak nie wszystkie mają do niej dostęp. Czemu tak się dzieje, dlaczego w pewnych miejscach złoża ropy są ogromne, a w innych miejscach ilość ropy jest niewielka. Z czego to wynika? To w dużej mierze uwarunkowania geologiczne, trzeba bowiem się liczyć z tym, że ropa wykształtowała się tak naprawdę około 400-250 milionów lat temu. Ogromne zasoby ropy mogły powstawać wyłączni w tych miejscach, gdzie występowały przed milionami lat odpowiednie, stabilne warunki tektoniczne. Była to podstawa, ponieważ do powstania dużych zasobów ropy konieczne było gromadzenie się osadów, w tym również materii organicznej. Nie mogło być takich sytuacji, w których ruchy tektoniczne decydowałyby o tym, że to osadzanie się materii było ograniczone. Między innymi taki teren mieliśmy na obszarze obecnej Zatoki Perskiej, gdzie powstał basen, w którym nie było tektonicznych zakłóceń. To zaś sprawiło, że w tym miejscu materia była zgromadzone a następnie dno się obniżało na skutek działania sił rozciągający. Wtedy seria osadów przerastała pogrążyła czarne łupki co pozwalało na generację węglowodorów. Wszystko to działo się w okresie formowania się Pangei. Fakt, że w naszym kraju złóż ropy jest mało wynika z tego, że kolizje kontynentalne miały duże znaczenie dla historii geologicznej polskich ziem. Między innymi dlatego nie było tutaj warunków do zgromadzenia osadów. Baseny morskie zanikały po tym jak zderzały się lądy, a osadzone na dnie formacje skalne były deformowane, wypiętrzane i erodowane. Obszary tworzenia się łupków nie były tak jak w innych regionach. Dlatego niestety nie było warunków do tego, by duże ilości ropy mogły tutaj powstawać. Podobnie to wyglądało w innych regionach naszego kontynentu. Dlatego poza Norwegią w Europie praktycznie zasoby są bardzo małe. Do tego oczywiście kto ropę ma a kto ropy nie ma przyczynia się również to jak wygląda sytuacja polityczna na świecie. Ma to faktycznie spore znaczenie, bo wiadomo, że jak ropa się tworzyła to ludzi na świecie nie było i to kto obecnie ma ropę a kto jej nie ma to wynik tego jak świat od strony politycznej się rozwinął i zmienił. Można więc powiedzieć, że to przykład pewnej historyczno-geologicznej niesprawiedliwości jaka dotknęła niektóre kraje, które ropy nie mają. Natomiast trzeba jednocześnie pamiętać, że zapotrzebowanie na nią jest ogromne więc nie ma innego wyjścia tylko jej importowanie.